Poza jedenastką
Na boisku piłki nożnej oprócz jedenastu zawodników każdej z drużyn pojawiają się sędziowie. To oni nadzorują prawidłowy przebieg gry i nierzadko narażają się na złość rozemocjonowanych kibiców. W Ekstraklasie oraz I i II lidze polskiej na boisku pojawia się ich czterech: sędzia główny, 2 sędziów asystentów oraz sędzia techniczny. Z kolei w a III i VI lidze, klasie okręgowej oraz klasie A standardowo mecz ocenia trzech sędziów (główny oraz dwóch asystentów). W niższych klasach ich liczba zależy od ustaleń Wojewódzkiego Związku Piłki Nożnej. Najczęściej mecze w klasie B oraz C, a także mecze juniorów sędziuje jeden arbiter, któremu mają pomagać sędziowie przygodni (po jednym z każdej drużyny).

Kto może być sędzią?
W każdym wojewódzkim związku piłki nożnej odbywają się kursy dla kandydatów na sędziego piłki nożnej, o którym można arbitrować mecze na boisku. Wymagań jest sporo. – Trzeba się zgłosić do Wojewódzkiego Związku Piłki Nożnej - do Działu Sędziowskiego, najlepiej do najbliższego i dowiedzieć, kiedy rozpoczyna się kurs teoretyczny, który trwa kilka miesięcy (zazwyczaj zajęcia prowadzone są w weekendy) – mówi portalowi NaszaRodzinka.pl Agnieszka Olejkowska, rzecznik prasowy Polskiego Związku Piłki Nożnej. - Kurs kończy się egzaminem teoretycznym z przepisów gry. Następnie trzeba wykonać podstawowe badania lekarskie i zdać testy sprawnościowe. Predyspozycje, jakie trzeba posiadać, to dobra kondycja fizyczna, dobry stan zdrowia, wiedza na temat przepisów gry, wyczucie gry, odporność na stres.

Kandydatów na sędziego nie ominie też „robota papierkowa”. Musza oni przygotować podanie (ankietę), zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do czynnego sędziowania, sądowe zaświadczenie o niekaralności, kopię dokumentu określającego poziom wykształcenia (minimum średnie; w wypadku kandydatów kontynuujących naukę należy przedstawić ostatni dokument - świadectwo maturalne lub zaświadczenie o kontynuacji nauki w szkole kończącej się maturą itp., a osoby niepełnoletnie dodatkowo wreszcie zgodę opiekuna ustawowego na udział w kursie.

Co może sędzia?
Praca sędziego jest jednak także bardzo ciekawa. Dlaczego? Bo na boisku wiele się dzieje. Arbiter ma do dyspozycji żółtą i czerwona kartkę, może też upomnieć zawodnika ustnie. Kiedy je stosuje? Tę pierwszą musi użyć w momencie, kiedy jeden z zawodników popełnia jakiekolwiek z siedmiu następujących przewinień: jest winny niesportowego zachowania, słownie lub czynnie okazuje niezadowolenie, uporczywie narusza przepisy gry, opóźnia wznowienie gry, ie zachowuje wymaganej odległości od piłki podczas wykonywania rzutu z rogu lub rzutu wolnego, wchodzi lub powraca na pole gry bez zgody sędziego lub też rozmyślnie opuszcza pole gry bez zgody sędziego. Czerwona kartka oznacza automatyczne wykluczenie z gry, a zawodnik jest nią karany, kiedy popełnia poważny, rażący faul, zachowuje się gwałtownie, agresywnie, pluje na przeciwnika lub inną osobę, pozbawia drużynę przeciwną bramki lub realnej szansy zdobycia bramki, zagrywając piłkę ręką (nie dotyczy to jednak bramkarza we własnym polu karnym), pozbawia realnej szansy zdobycia bramki przeciwnika poruszającego się w kierunku bramki tego zawodnika, popełniając przewinienie karane rzutem wolnym lub rzutem karnym, używa wulgarnego, obelżywego, obraźliwego języka lub gestów, otrzymuje drugie napomnienie w tych samych zawodach. Upomnienie ustne jest stosunkowo łagodną forma kary - sędzia stosuje je głównie po to, aby uspokoić zawodnika.

hr