Prekursorami tzw. samorządności uczniowskiej w Polsce byli: Janusz Korczak, Władysław Przanowski, Aleksander Kamiński. Przedstawicieli, którzy zasiądą w organach samorządu uczniowskiego wybierają sami uczniowie w demokratycznych wyborach. Członkowie samorządu powinni rozwiązywać  problemy uczniów i podejmować decyzje, tym samym mieć wpływ na życie szkoły, współdecydować o sprawach jej dotyczących. Decyzje dotyczące zakresu działań samorządu w danej szkole i planu tych działań powinny należeć do uczniów. Samorząd ma prawo oczekiwać od szkoły wsparcia dla swojej działalności. Rolę doradcy spełnia opiekun samorządu, wybrany przez uczniów spośród nauczycieli danej szkoły.

- Ideą samorządu uczniowskiego jest uczenie młodych ludzi zaangażowania w kształtowanie rzeczywistości i dawanie im doświadczenia posiadania wpływu na bieg rzeczy. Jest to intencja podstawowa, na którą wskazuje nawet nazwa - samo-rząd. Przynależność do tej organizacji uczniowskiej daje możliwość szerokiej współpracy pomiędzy jej członkami, uczenia się wspólnego rozwiązywania problemów, rządzenia samemu swoim życiem szkolnym. Ta lekcja z pewnością zaprocentuje w przyszłości – dla portalu EKU.edu.pl mówi Jarosław Józefowicz z Akademii Psychologii Zorientowanej na Proces z Warszawy.

A jakie kompetencje ma samorząd uczniowski? Otóż m.in.  ma prawo do organizacji życia szkolnego, prawo do redagowania i wydawania gazety szkolnej, prawo wyboru nauczyciela pełniącego rolę opiekuna samorządu, czy prawo do zapoznawania się z programem nauczania, jego treścią, celem i stawianymi wymaganiami.

A jak samorząd uczniowski działa w praktyce?
Z tym niestety jest różnie, wiele zależy od postaw samych uczniów, ale i od szkoły. Jednak, jeśli masz ciekawe pomysły i chcesz zmienić szkolną rzeczywistość postaraj się, aby Twoje pomysły zostały wcielone w życie. Aby dobrze reprezentować swoją szkołę, wprowadzić zmiany i usprawnić działania samorządu uczniowskiego Centrum Edukacji Obywatelskiej stworzyło program „Samorząd uczniowski”, który skierowany jest do nauczycieli jak i do samych zainteresowanych, czyli uczniów. Wprawdzie termin zgłaszania się minął, jednak możesz przyglądać się działalności owego programu i zgłosić się do kolejnej edycji. A jak wygląda taki projekt? Nauczyciele pracują z grupą aktywnych uczniów ze swojej szkoły, zarówno z członkami Samorządu jak i z tymi, którzy po prostu chcieliby działać w szkolnym środowisku i zmienić coś. Nauczyciele oraz uczniowie wspólnie przygotowują, a następnie przeprowadzają badania potrzeb i zasobów szkolnej społeczności. Będzie to zatem pozyskiwanie informacji, które będą niezbędne do przygotowania projektu, dzięki któremu życie szkolne ulegnie znacznej poprawie.

Jeśli zatem spodobała Ci się formuła projektu „Samorząd uczniowski” i chciałbyś zmienić coś w swojej szkole postaraj się zebrać grupę uczniów oraz nauczycieli i sami poczyńcie odpowiednie działania ku ogólnej poprawie lub też poczekajcie do kolejnej edycji projektu przygotowanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej.

Kamila Rodak